Reactie van het bestuur van V&VN VOG op het advies van de stuurgroep zwangerschap en geboorte
Inleiding
Het bestuur van V&VN VOG is blij met het verschijnen van het rapport “Een goed begin, veilige zorg rond zwangerschap en geboorte” van de stuurgroep zwangerschap en geboorte. Het rapport levert een goede bijdrage aan de discussie over een belangrijk en actueel onderwerp in de zorg en legt de verantwoordelijkheid voor een goede zwangerschap bij zowel de zwangere en haar partner als bij de professionals. Terecht besteedt de stuurgroep daarbij veel aandacht aan preventie en zorg.
De stuurgroep stelt dat de professionals in de zorg zich moeten committeren aan een gezamenlijk kwaliteitsbeleid in de perinatale zorg.
V&VN VOG ziet bij het bereiken van die hogere kwaliteit een belangrijke rol weggelegd voor de Obstetrieverpleegkundige, met name als het gaat om voorlichting en begeleiding met betrekking tot de preconceptiezorg en de één-op-één begeleiding tijdens de bevalling in het ziekenhuis. Bij de voorstellen van de stuurgroep op dit laatste onderdeel heeft de V&VN VOG echter grote bedenkingen.
Eén-op-één begeleiding
Op het eerste gezicht lijken de voorstellen van de stuurgroep voor een één-op-één begeleiding van iedere zwangere logisch en vanzelfsprekend. Maar wat is het geval? De stuurgroep legt de één-op-één begeleiding van een zgn. laagrisicozwangere in de handen van een kraamverzorgende, terwijl die begeleiding van een hoogrisicozwangere als taak wordt gezien van een kraamverzorgende of van een Obstetrie&Gynaecologie (O&G)verpleegkundige, afhankelijk van het risicoprofiel van de zwangere.
V&VN VOG vindt dat laatste, zeker in het licht van het probleem voor de oplossing waarvan de stuurgroep was gevraagd te rapporteren- verlaging van mortaliteit en morbiditeit rondom de zwangerschap- onbegrijpelijk. Een één-op-één begeleiding? Zeker! Een gezamenlijk kwaliteitsbeleid in de zorg? Zeer wenselijk! Maar dan geen kraamverzorgenden inzetten bij de begeleiding van zwangeren met een medische indicatie. En of het nu gaat om hoogrisicozwangeren of om zwangeren met een wat lager risico, een patiënt met een medische indicatie, onder controle bij de gynaecoloog, dient niet begeleid te worden door een kraamverzorgende.
Glijdende schaal
Het bestuur van V&VN VOG heeft al eerder gewezen op het gevaar van deze “glijdende schaal” naar aanleiding van opvang van een pasgeborene na een geplande sectio door kraamverzorgenden. Bij een toenemende complexiteit van de bevallingen en van de pathologie is meer professionele kwaliteit alleen mogelijk indien de professionals duidelijke afspraken maken: kraamverzorgenden houden zich uitsluitend bezig met datgene waar ze voor zijn opgeleid: de fysiologische bevalling.
Flexibele inzet verpleegkundigen
Het plannen van een goede personele bezetting op een verloskamer is een lastige zaak; het is vaak hollen of stilstaan. Vermoedelijk heeft de stuurgroep daarom voorgesteld dat de ziekenhuizen flexibel en proactief met hun menskracht omgaan: een vaste basisbezetting en verpleegkundigen die kunnen worden opgeroepen als het drukker wordt. Zo kan iedere zwangere in partu te allen tijde de zorg krijgen die zij nodig heeft, de één-op-één begeleiding. Helaas gaat het rapport van de stuurgroep niet in op nogal wat praktische gevolgen van dit deel van de voorstellen voor de verpleegkundige beroepsgroep. Worden verpleegkundigen straks oproepkrachten?
Meer opleiden
Voor de ziekenhuizen zou uitvoering van het voorstel betekenen dat er meer obstetrieverpleegkundigen moeten worden opgeleid en dat de inhoud van de opleiding,vooral op het punt van de preconceptiezorg moet worden aangepast.
Sleutelrol
De stuurgroep spreekt in haar slotwoord van een sleutelrol voor de professionals op de werkvloer. Zij moeten bereid zijn om al hun expertise en enthousiasme in te zetten om de zorg rond zwangerschap en geboorte verder te verbeteren. Het bestuur van V&VN VOG betreurt het in dit verband dat de verpleegkundige beroepsgroep, toch niet een te verwaarlozen beroepsgroep, ondanks eigen verzoeken daartoe, niet is uitgenodigd deel te nemen aan het werk van de stuurgroep. V&VN VOG kreeg het aanbod om plaats te nemen in een taakgroep, de gynaecologen zouden haar wel vertegenwoordigen in de stuurgroep. Het zal niet verbazen dat V&VN VOG op dat aanbod niet is ingegaan.
College Perinatale Zorg
Een uitnodiging om zitting te nemen in het College Perinatale Zorg, de opvolger van de stuurgroep, ziet V&VN VOG met spanning tegemoet.
6 januari 2010
Pauline Nieuwenhuizen-Berkovits
Voorzitter V&VN VOG